روايت های داستانی

پابندخوانی

نویسنده:
عبدالنبی فخرالزمانی قزوینی یكی از نقالان و قصه‌پردازان خوش‌ذوق دوره‌ی صفوی است که پانزده سال از عمر خود را صرف گردآوری کتابی می‌کند تحت عنوان طرازالاخبار که شاید بتوان گفت یکی از نخستین کتاب‌هایی است که به عناصر داستان یا لوازم قصه‌سرایی و نقالی می‌پردازد....
عبدالنبی فخرالزمانی قزوینی یكی از نقالان و قصه‌پردازان خوش‌ذوق دوره‌ی صفوی است که پانزده سال از عمر خود را صرف گردآوری کتابی می‌کند تحت عنوان طرازالاخبار که شاید بتوان گفت یکی از نخستین کتاب‌هایی است که به عناصر داستان یا لوازم قصه‌سرایی و نقالی می‌پردازد. این کتاب مانند دایرة ‌المعارفی مرجع همه‌ی آنچه را یك قصه‌گو، نقال یا داستان‌سرا برای روایت یك اثر یا نقل یك قصه نیاز دارد، در شصت‌وچهار دسته‌ی ریز و درشت موضوع‌بندی می‌كند و از ده‌ها كتاب مطرح ادبیات فارسی (از شاهنامه‌ی فردوسی و خمسه‌ی نظامی تا معاصران خود نویسنده) نمونه‌ می‌آورد تا قصه‌خوان یا نقال برای شخصیت‌پردازی، توصیف قهرمان و ضد قهرمان، توصیف فضا و زمان و پرورش درون‌مایه‌ی قصه، طرز گفت‌وگو، ایجاد سبك غنایی یا رزمی از آن‌ها استفاده كند. توصیف انواع مبارزان، اقسام سلاح، طلوع و غروب خورشید، لشكركشی، شكست و پیروزی، قلعه‌های استوار، قلعه‌گیری با توپ و تفنگ، بهار و پاییز، باغ و قصر، دایه و كنیز، شب فراق و روز وصال، دزد و عیار، تعدادی از این شصت‌وچهار موضوع هستند كه نویسنده برای هر كدام چندین مثال و نمونه از شاهكاری منظوم و منثور ادب فارسی آورده تا در نهایت این كتاب به كتاب‌ همراه یا كتاب بالینی نقالان و قصه‌سرایان بدل شود.
تا یك سده پیش شكل آگاهی مردم از قصه‌ها و حماسه‌ها در ایران معمولا از راه نقالی و به صورت شفاهی بود. حضار دورِ کسی كه قصه‌دان بود می‌نشستند و او با هنر نقالی آن‌ها را به عالَم خیال‌انگیز قصه‌ها می‌برد. قصه چیزی خفته در واژه‌ها و نقش‌شده بر اوراق كتاب‌ها نبود. روایتی زنده و پرشوروحال بود كه نقال با آب‌وتاب فراوان و با آداب و رسوم هنرمندانه‌ آن را نقل می‌كرد و مردم به تناسب روایت می‌گریستند یا می‌خندیدند...



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code